KUNSTPROMOTIE | GESIMULEERDE ZICHTBAARHEID
De promotiekracht van gesimuleerde zichtbaarheid voor kunstenaars
Reclame maken zonder ruim reclamebudget
Wat als je reclame kunt maken voor je kunst zonder advertentiekosten, zonder marketingbureau en zonder dat je expliciet hoeft uit te leggen wat je allemaal doet aan mensen die je toch niet begrtijpen?? Juist door niet alles te benoemen, ontstaat er lekker veel ruimte voor nieuwsgierigheid, een onverwacht gesprek en aandacht uit een andere hoek. Deze aanpak daagt je uit om anders te kijken naar zichtbaarheid en marketing, en sluit verrassend goed aan bij hoe kunst al eeuwenlang werkt, namelijk via suggestie, het geven van context en het stimuleren van verbeelding.
De voorbeelden in dit artikel komen uit een reclamecampagne voor een inmiddels ter ziele gegane cryptomunt voor de Nederlandse markt die echter nooit bij het grote publiek aangeslagen is.
 |
| Waarom geen bordjes tussen de koeien? |
In het kort:
- Deze vorm van reclame speelt bewust met aannames van het publiek. In dit geval door bordjes te plaatsen op herkenbare locaties en die alleen maar te fotograferen, ontstaat de indruk van een grotere campagne, waardoor mensen zelf verhalen en betekenissen gaan toevoegen aan jouw kunst en zichtbaarheid.
- Door niets uit te leggen en alleen de beelden te delen op social media, activeer je het denkvermogen en de nieuwsgierigheid van je publiek, wat leidt tot meer interactie, gesprekken en gedeelde aandacht zonder dat je hoeft te overtuigen of te verkopen.
- De methode is zeer laagdrempelig, heel betaalbaar en flexibel inzetbaar voor lokale én landelijke kunstenaars, en laat zien dat slimme context en presentatie vaak veel krachtiger zijn dan dure advertenties en de traditionele promotiekanalen.
 |
| Zo'n wildplakzuil kun je ook prima gebruiken. Kwestie van een A4'tje printen. Het heeft er weken gezeten. |
Waarom reclame voor kunstenaars vaak wringt
Reclame maken voelt voor veel kunstenaars toch wat ongemakkelijk. Het botst met hun idee van autonomie, authenticiteit en inhoudelijke verdieping. Toch is zichtbaarheid voor kunstenaars zeker geen luxe, maar een voorwaarde om je werk überhaupt te laten bestaan in de hoofden van anderen. Het probleem zit vaak niet in reclame op zich, maar meer in de vorm waarin die gegoten wordt. Traditionele advertenties voelen snel schreeuwerig, erg glad of veel te commercieel, terwijl kunst juist baat heeft bij subtiliteit en gelaagdheid. Het past gewoon niet lekker op elkaar.
De kracht van suggereren in plaats van uitleggen
Een van de sterkste elementen van gesimuleerde reclame is dat je niets hoeft uit te leggen. Je plaatst een foto en laat het daarbij. Mensen zijn namelijk extreem goed in het trekken van conclusies op basis van zeer beperkte informatie. Zie je een bordje op een bekende plek, dan ga je automatisch aannemen dat daar een reden voor is. Dat mechanisme kun je als kunstenaar bewust inzetten. Niet door te liegen, maar door ruimte te laten voor eigen interpretatie van degene die jouw bordjes ziet.
 |
| Bordje bij de Zemelmolen in Lisse |
Werken met niet bestaande bordjes
Het gebruik van bordjes die er normaal gesproken niet staan, is een speelse en effectieve manier om aandacht te trekken. Denk aan een eenvoudig A4’tje op hardboard, geplaatst op een opvallende of herkenbare locatie. In werkelijkheid staat het bordje er maar kort, soms slechts enkele minuten. De foto echter leeft veel langer. Op social media krijgt het beeld een eigen context en betekenis, los van de fysieke werkelijkheid. Zeker als de foto ook nog eens op een duidelijk herkenbaar punt is gemaakt.
Gesimuleerde reclamecampagnes als artistiek middel
Door je reclamecampagnes te simuleren, wek je de indruk van werken op grote schaal met forse investeringen, zonder dat die investering er daadwerkelijk is. Dat hoeft verder nergens benoemd te worden. Het beeld spreekt wel voor zich. Kijkers gaan automatisch aannemen dat je ‘goed bezig’ bent, zichtbaar bent, misschien zelfs wel heel succesvol. Dat effect werkt vooral sterk omdat je het niet expliciet claimt. Je laat de toeschouwer zelf het werk doen.
 |
| En ook bij de Poelpoldermolen in Lisse is een bordje te vinden |
Bekende locaties versterken het effect
Locatie speelt een cruciale rol. Werk je lokaal, dan herkennen mensen plekken direct en ontstaat er gesprek: “Hé, dat is bij ons om de hoek.” Werk je landelijk, dan kun je iconische plekken gebruiken die iedereen kent. Denk aan pleinen, bruggen of gebouwen met een sterke symbolische waarde. De herkenning zorgt voor vertrouwen en betrokkenheid, terwijl de onverwachte aanwezigheid van jouw boodschap verwarring en nieuwsgierigheid oproept.
Social media als verlengstuk van de illusie
De echte verspreiding vindt online plaats. Door alleen de foto te plaatsen en verder geen uitleg te geven, nodig je volgers uit om te reageren, te speculeren en te delen. Mensen gaan elkaar uitleggen wat het ‘zou kunnen betekenen’. Daarmee verleg je de marketing van zenden naar laten ontstaan. Jij initieert, het publiek activeert. Dat past goed bij kunstenaars die liever processen op gang brengen dan boodschappen herhalen.
Praktisch, betaalbaar en zeer snel inzetbaar
Deze aanpak is laagdrempelig. Een printje, een bordje, een paar magneten of een simpele stok is voldoende. Belangrijk is wel dat je het tijdelijk houdt en alles direct weer verwijdert. Het gaat niet om permanente plaatsing, maar we zijn bezig met het vastleggen van een moment. Zo voorkom je problemen en blijft het allemaal speels en licht. De investering zit vooral in het idee, niet in het materiaal.
 |
| Op het omstreden kunstwerk voor het gemeentehuis van Lisse |
Waarom deze aanpak juist voor kunstenaars werkt
Kunst draait om context, framing en betekenisgeving. Gesimuleerde reclame sluit daar naadloos op aan. Je maakt niet alleen reclame voor je werk, je voegt er een extra laag aan toe. De campagne zelf wordt onderdeel van je artistieke praktijk. Voor kunstenaars die openstaan voor experiment en spel met perceptie, is dit een natuurlijke manier van zichtbaarheid creëren.
Van aandacht naar verdieping
Het doel is niet om zoveel mogelijk te verkopen, maar om aandacht te genereren die lang blijft hangen. Wie nieuwsgierig wordt, zoekt verder, klikt door, leest, kijkt en verdiept zich. Zo ontstaat er een relatie met je werk die verder gaat dan een vluchtige advertentie. En precies daar ligt de kracht van deze aanpak. Het verbindt marketing met inhoud, zonder dat het zijn ziel verliest.
 |
| Een uitstapje naar Zoetermeer |
Dus ben jij een nieuwsgierige kunstenaar die voelt dat traditionele reclame niet bij je past, maar die wel zichtbaar wil zijn? Experimenteer met gesimuleerde campagnes, speel met context en laat je publiek het verhaal afmaken. Durf het idee uit te testen, durf mensen te verrassen en heb vertrouwen in de intelligentie én de fantasie van je kijker die met de eigen aannames het meeste werk verricht.
